Plastik poşetler ile tekrar kullanılabilir bez çantalar karşılaştırılırken yalnızca ürünün satın alma fiyatına bakmak yanıltıcı olabilir. Kullanım süresi, tekrar kullanım imkânı, ürünün taşıma kapasitesi, kullanılan malzeme ve kullanım ömrü sonundaki süreçler de değerlendirmeye dahil edilmelidir.
Bu nedenle “plastik poşet her zaman daha ucuzdur” veya “bez çanta her koşulda daha çevrecidir” gibi kesin ifadeler yerine, ürünleri kullanım senaryosuna göre değerlendirmek daha doğru bir yaklaşımdır.
Yanlış: En Düşük Birim Fiyat Her Zaman En Ekonomik Seçenektir
Tek kullanımlık bir taşıma ürününün adet fiyatı, tekrar kullanılabilir bir ürüne kıyasla daha düşük görünebilir. Ancak yalnızca ilk satın alma fiyatı toplam maliyeti göstermez.
Karşılaştırma yapılırken şu unsurlar birlikte değerlendirilmelidir:
- Ürünün kaç kez ve hangi koşullarda kullanılacağı
- Taşıma ihtiyacı ve ürün kapasitesi
- Malzeme ve gramaj
- Kulp ve üretim yapısı
- Sipariş miktarı
- Vergi, çevre katkı payı ve benzeri dönemsel maliyetler
Plastik poşet satış fiyatları, hammadde maliyetleri ve GEKAP gibi yükümlülükler zaman içinde değişebildiğinden, geçmiş bir yıla ait rakamları güncel ve değişmez maliyetler olarak kullanmak doğru değildir.
Yanlış: Her Bez Çanta Aynı Süre Kullanılır
Bez çantaların tekrar kullanılabilmesi önemli bir özelliktir ancak tüm ürünler için geçerli sabit bir kullanım sayısı bulunmaz.
Bir çantanın kullanım süresi; malzemesine, gramajına, ölçüsüne, kulp yapısına, üretim yöntemine, taşıdığı yüke ve kullanıcının ürünü nasıl kullandığına bağlı olarak değişir.
Bu nedenle “bir nonwoven çanta tam olarak belirli sayıda kullanılır” şeklindeki genellemeler yerine ürünün gerçek kullanım koşulları dikkate alınmalıdır.
Yanlış: Her Bez Çanta Çevresel Açıdan Otomatik Olarak En İyi Seçenektir
Bir taşıma çantasının çevresel etkisi yalnızca ürünün “bez”, “plastik” veya “nonwoven” olarak adlandırılmasıyla belirlenemez.
Değerlendirmede şu faktörlerin birlikte ele alınması gerekir:
- Hammadde türü
- Üretimde kullanılan malzeme miktarı
- Üretim yöntemi
- Taşıma kapasitesi
- Tekrar kullanım süresi
- Temizlik ve bakım ihtiyacı
- Kullanım ömrü sonundaki değerlendirme yöntemi
Tekrar kullanılabilir bir ürünün avantaj sağlayabilmesi için kullanım amacına uygun üretilmesi ve mümkün olduğunca uzun süre kullanılması önemlidir.
Konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgi için bez çantaların doğaya katkısı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.
Nonwoven Çantalar Hakkındaki Yaşam Döngüsü Çalışmaları Ne Söylüyor?
Alışveriş çantalarının çevresel etkileri üzerine farklı dönemlerde yaşam döngüsü değerlendirmeleri yapılmıştır. Bu çalışmalar, ürünlerin yalnızca üretim aşamasını değil; malzeme tüketimi, enerji ve su kullanımı, tekrar kullanım ve kullanım ömrü sonu gibi farklı aşamaları birlikte değerlendirmeye çalışır.
2007 yılında Sustainability Victoria için hazırlanan “Comparison of Existing Life Cycle Analysis of Shopping Bag Alternatives” çalışmasında, tekrar kullanılabilir nonwoven polipropilen çantalar incelenen alternatifler arasında olumlu sonuçlar veren seçeneklerden biri olarak değerlendirilmiştir.
Ancak yaşam döngüsü çalışmalarının sonuçları belirli ürün özelliklerine, kullanım senaryolarına ve araştırmada kullanılan varsayımlara dayanır. Bu nedenle tek bir araştırmanın sonucunu piyasadaki tüm nonwoven çantalara sabit kullanım sayısı veya kesin çevresel performans olarak uygulamak doğru değildir.
Kaynak: Hyder Consulting, Sustainability Victoria, “Comparison of Existing Life Cycle Analysis of Shopping Bag Alternatives”, 2007.
Yanlış: Geri Dönüştürülebilir Bir Ürün Mutlaka Geri Dönüştürülür
Bir malzemenin teknik olarak geri dönüşüm sürecine uygun olması, kullanım sonrasında mutlaka geri dönüştürüleceği anlamına gelmez.
Gerçek geri dönüşüm süreci; ürünün malzeme yapısına, diğer malzemelerle birlikte kullanılıp kullanılmadığına, yerel toplama sistemlerine, ayrıştırma imkânlarına ve geri dönüşüm altyapısına bağlıdır.
Bu nedenle tüm bez çantalar için “%100 geri dönüştürülür” şeklinde kesin bir ifade kullanmak yerine, ürünün malzemesine ve mevcut altyapıya göre değerlendirme yapılmalıdır.
Geri dönüşüm hakkında temel bilgi için geri dönüşüm nedir? sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yanlış: Nonwoven Çanta Doğal Kumaştan Üretilir
“Bez çanta” günlük kullanımda geniş bir ürün grubunu tanımlamak için kullanılmaktadır. Ancak bu ürünlerin tamamı pamuk veya diğer doğal tekstil liflerinden üretilmez.
Nonwoven çantalar çoğunlukla polipropilen (PP) esaslı malzemelerden üretilir. Pamuklu, koton, woven ve farklı lamine ürünler ise farklı malzeme yapılarına sahiptir.
Bez çanta türleri ve kullanılan malzemeler hakkında ayrıntılı bilgi için bez çanta nedir? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Doğru Yaklaşım: Kullanım Amacına Uygun Ürünü Seçmek
Taşıma ambalajlarında doğru çözüm, her durumda tek bir malzeme türünü tercih etmek değildir. Ürünün kullanım amacı, gerekli taşıma performansı ve tekrar kullanım beklentisi birlikte değerlendirilmelidir.
Tekrar kullanılabilir bir çantada doğru ölçü, uygun gramaj ve kullanım ihtiyacına göre belirlenmiş kulp yapısı ürünün daha uzun süre kullanılmasını destekleyebilir.
Bez çanta seçim kriterleri hakkında daha fazla bilgi için bez çanta alırken nelere dikkat edilmeli? içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.
Netpak’ın Yaklaşımı
Netpak, farklı sektörlerin taşıma ihtiyaçlarına göre nonwoven, woven ve diğer bez çanta çözümleri geliştirmektedir. Ürün özellikleri; kullanım alanı, ölçü, malzeme, gramaj, kulp ve baskı ihtiyacına göre planlanabilir.
Buradaki temel amaç yalnızca ilk satın alma maliyetini değil, ürünün kullanım sürecini de dikkate alan uygun bir taşıma çözümü oluşturmaktır.
“Burada gözden kaçmaması gereken nokta şudur: plastiğin alternatifi yine plastiktir; eğer tekrar tekrar kullanılabiliyor ve ömrünü tamamladığında geri dönüştürülebiliyorsa bu plastik, ekonomimize, çevremize, ihracatımıza ve sanayimize fayda sağlayan değerli bir üründür. Dolayısıyla ülkemizde bu sektörün desteklenmesi, çevre politikaları, ithalatı azaltma ve ihracatı artırma hedefleri açısından stratejik bir öncelik taşımaktadır.”
— Netpak Ambalaj Yönetim Kurulu Başkanı Ali Avcı
Not: Yukarıdaki bölüm Ali Avcı’nın konuya ilişkin görüşünü yansıtmaktadır. Ürünlerin çevresel performansı ve geri dönüşüm imkânları malzeme, kullanım koşulları ve mevcut altyapıya göre değişebilir.
